با مقایسه تراورتن با بازالت به اطلاعاتی می‌رسیم که به ما در انتخاب بهتر سنگ ساختمانی، متناسب با نوع پروژه، سلیقه و بودجۀ اقتصادی کمک می‌کند. تراورتن و بازالت هر دو از سنگ های ساختمانی مهم هستند. این دو سنگ به لحاظ منشاء شکل گیری، جنس، رنگ و وزن تفاوت دارند. استحکام و وزن بازالت بیشتر از تراورتن است، اما تراورتن کاربرد و محبوبیت بیشتری در ساختمان سازی دارد. وجه شباهت تان نیز در وجود حفرات ریز در آن‌هاست.

وجوه مختلف مقایسه تراورتن با بازالت

سنگ تراورتن و بازالت را می‌توان از جنبه های زیر مورد بررسی و مقایسه قرار داد:

1. به لحاظ منشاء و زمین شناسی تشکیل
2. به لحاظ جنس
3. کانی های تشکیل دهنده
4. به لحاظ رنگ
5. به لحاظ وزن
6. کاربرد
7. قیمت

هر یک از این موارد در ادامه توضیح داده شده است؛ با کوه سنگ همراه باشید.

1- تفاوت تراورتن با بازالت به لحاظ منشاء تشکیل

منشاء تراورتن، سیال آبی است که سرشار از کربنات کلسیم باشد؛ یعنی کربنات کلسیم در آب به صورت محلول وجود داشته باشد. این شرایط، در برخی از چشمه‌های آبگرم که در مناطق آهکی واقع شده‌اند، برقرار است. زمانی که آب چشمه می‌جوشد، سیال از کف (بخش های زیرین چشمه) به سطح چشمه راه پیدا می‌کند. این سیال پس از رسیدن به سطح، اکسیژنِ موجود در خود را از دست می‌دهد. از دست رفتن اکسیژن، سبب فرونشستن کربنات کلسیم و ته نشینی آن در اطراف آبِ جشمه شده و به این ترتیب، سنگ تراورتن شکل می‌گیرد.

شرایط تشکیل بازالت کاملاً متفاوت از تراروتن است. بازالت منشاء ماگمایی دارد، یعنی بر خلاف تراورتن که از یک سیال آبی نشأت می‌گیرد، بازالت از یک مذاب بسیار داغ که از زیر زمین خارج شده و در سطح زمین جاری می‌شود، نشأت می‌گیرد.

جهت کسب اطلاعات بیشتر، حتماً مقالۀ تشکیل سنگ های رسوبی و مقالۀ تشکیل سنگ های آذرین را بخوانید.

2- تفاوت در نوع سنگ (جنس)

تراورتن در گروه سنگ های رسوبی قرار دارد؛ بنابراین، جنس تراورتن رسوبی است. یعنی از رسوب کردن (ته نشین شدن) آهکِ محلول در آب به وجود می‌آید.

بازالت در گروه سنگ های آذرین مافیک قرار دارد؛ بنابراین، جنس بازالت، آذرین قلیایی است. یعنی از سرد شدن مادۀ مذابی که سرشار از آهن و منیزیم است به وجود می‌آید.

3- تفاوت در کانی های تشکیل دهنده

کانی های تشکیل دهندۀ سنگ تراورتن کلسیت و دولومیت است. از این میان، کلسیت غالب است و دولومیت می‌تواند وجود داشته باشد و یا نداشته باشد. در هر صورت، کانی اصلی، کلسیت می‌باشد.

کانی های تشکیل دهندۀ سنگ بازالت شامل پلاژیوکلاز، آمفیبول و پیروکسن است؛ گاه الیوین نیز می‌تواند در این سنگ وجود داشته باشد.

4- تفاوت در رنگ

تفاوت در عناصر و کانی‌های تشکیل دهندۀ تراورتن و بازالت، منجر به تفاوت در رنگ این دو سنگ شده است. تراورتن دارای رنگ بندی متنوع است که شامل طیف گسترده‌ای از رنگ کِرم از روشن تا تیره، نارنجی، زرد، شکلاتی، خرمایی و سیلور است.

رنگ بندی بازالت به صورت مشکی، خاکستری و خاکستری مایل به سبز است. خاکستری، غالب‌ترین رنگ بازالت است.

مقایسه تراورتن با بازالت به لحاظ رنگ، راحت‌ترین فاکتور برای شناسایی و تشخیص این دو سنگ از یکدیگر است.

5- تفاوت تراورتن با بازالت در وزن

یکی دیگر از تفاوت های تراورتن و بازالت، اختلاف وزنی آن هاست. وزن بازالت بیشتر از تراورتن است؛ علت آن، وجود عناصر فلزی آهن و منیزیم در بازالت است که در تراورتن وجود ندارد.

6- مقایسه تراورتن با بازالت به لحاظ کاربرد

بازالت و تراورتن هر دو جزء سنگ های ساختمانی هستند. تراورتن هزاران سال است که در ساختمان سازی مورد استفاده قرار دارد اما قدمت بازالت به عنوان سنگ ساختمانی، به اندازۀ تراورتن نیست. از هر دو سنگ برای نمای ساختمان‌ها استفاده می‌شود؛ تراورتن هم در نماهای مدرن و هم در نمای کلاسیک قابل اجرا است اما بازالت فقط در نماهای مدرن کاربرد دارد.

از هر دو سنگ می‌توان به عنوان سنگ کف، قرنیز و برای ساخت پله استفاده کرد؛ هر چند تراورتن معمولاً به عنوان سنگ پله بکار گرفته نمی‌شود، زیرا کاربرد اصلی آن، استفاده به عنوان سنگ نما است.

از دیگر تفاوت های کاربردی بازالت و تراورتن، استفاده از بازالت در ساخت میلگردی موسوم به میلگرد بازالت است. این در حالی است که تراورتن قابلیت لازم و مناسب برای ساخت آرماتور سنگی را ندارد.

7 تفاوت قیمتی

محدودۀ قیمتی تراورتن وسیع تر از محدودۀ قیمتی بازالت است. از این رو، اگرچه قیمت پایه‌ای این دو سنگ نزدیک به هم است اما در نهایت، تراورتن هایی وجود دارد که قیمت شان بسیار بالاتر از بازالت می‌باشد. از این رو، در مقایسه تراورتن با بازالت به لحاظ قیمت، می‌توانیم بگوییم که به طور کلی قیمت بازالت کمتر از قیمت تراروتن است.

وجه شباهت تراروتن و بازالت

در بالا تفاوت‌های تراورتن با بازالت را توضیح دادیم. با وجود همۀ تفاوت‌های مذکور، این دو سنگ یک وجه تشابه دارند و آن، وجود خُلل و فرج یا حفرات ریز در سطح آن‌هاست. وجود این حفرات ریز در تراورتن و بازالت، به گیرایش و چسبندگی ملات با سنگ کمک کرده و در نتیجه باعث سهولت در نصب این دو سنگ می‌شود.

جدول مقایسه تراورتن با بازالت

سؤالات متداول پیرامون مقایسه تراورتن با بازالت

1. در مقایسه تراورتن با بازالت، با چه وجه اشتراکی مواجه می‌شویم؟ وجود خلل و فرج (حفرات ریز) در هر دو سنگ.
2. علت وجود حفره های ریز در سطح بازالت و تراورتن چیست؟ خروج گاز در زمانی تشکیل سنگ؛ خروج گاز از مذاب و خروج گاز از رسوباتِ آهکی، منجر به ایجاد حفرات ریز در سطح سنگ می‌گردد.
3. چرا با وجود تخلخل هم در تراورتن و هم در بازالت، ماندگاری تراورتن در نما بهتر از بازالت است؟ زیرا تراورتن در ترکیبات خود عناصر فلزی ندارد و سبک تر از بازالت است.
4. آیا وجود خلُل و فرج مانعِ استفاده از بازالت و تراورتن می‌شود؟ خیر؛ خلل و فرج سطح سنگ‌‌ها با رزین و یا فرایند UV پُر می‌شود و این امر به ماندگاری بهتر و بیشتر سنگ کمک می‌کند. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مطلب سنگ یووی شده را مطالعه نمایید.