کانسار مس نوع کویناوی (Keweenawan Copper deposite) یا میشیگان، به کانسارهای مسی گفته میشود که در آنها مس طبیعی (Cu) کانی اصلی میباشد و مس با نقره همراه است. کالکوسیت (Cu2S) و دیژنیت (Cu1.8S) دو کانی مس که در آنها نسبت فلز به گوگرد (S) بالا است، از کانی های فرعی کانسارهای مس نوع کویناوی محسوب میشوند. شرایط لازم برای شکل گیری کانسارهای نوع میشیگان، فشار و درجه حرارت پایین است. از ویژگی های خاص این کانسارها که به شناسایی آن ها نیز کمک میکند، میتوان به نبود دگرسانی گسترده در تودۀ کانسار اشاره کرد.
کانسار مس نوع کویناوی چیست؟
کانسارهای مس نوع کویناوی (Keweenawan Copper deposite) به کانسارهای مس نوع میشیگان نیز معروف هستند. این کانسارها در شبه جزیرۀ کویناوی (میشیگان شمالی) به وفور یافت میشوند. در این کانسارها، مس طبیعی کانی اصلی است و کالکوسیت (Cu2S) و دیژنیت (Cu1.8S) نیز کانیهای فرعی هستند که در این کانسارها حضور دارند. در این دو کانی، نسبت فلز به گوگرد بالا است.
در کانسار مس نوع کویناوی، مس با نقره همراه است. همراه بودن مس با نقره نشان دهندۀ پایین بودن فشار مؤثر گوگرد (S) است.
در این کانسارها، مادۀ معدنی در درون بازالت های تولئیتی حفرهدار و نیز در زمینۀ لایههای کنگلومرا که در بین بازالتها قرار دارند، پراکنده است. مادۀ معدنی همچنین به صورت رگههایی، هر دو سنگ (بازالت و کنگلومرا) را قطع مینمایند.
در کانسارهای مس نوع میشیگان، اندازههای دانههای مس در حدّ میلیمتر است؛ اما تودههای مس به وزن صدهای کیلوگرم نیز مشاهده و یافت شده است.
کانسار سازی با سنگهای دیواره ای آلبیتی شده، کلسیت، کلریت، اپیدوت، کوارتز، پرهنیت، پومپلهایت و زئولیت که حفرههای بازالت را پر کرده اند، همراه است.
شکل گیری کانسار مس نوع کویناوی
شرایط لازم برای ایجاد کانسار مس نوع کویناوی را “فشار پایین” و “درجه حرارت پایین” (کمتر از 100 درجۀ سانتیگراد) پیشنهاد کردهاند؛ زیرا در این کانسارها:
- کانسارسازی شکافه پُرکن نسبت به کانسارسازی جانشینی غالب است.
- نوع بافت موجود در این کانسارها و همچنین کانی شناسی کانیهای همراه با کانسارهای نوع کویناوی، از نوع بافت و کانی های فشار پایین و دما پایین است.
- در کانسارهای نوع کویناوی دگرسانی گستردهای صورت نمیگیرد.
در اثر دگرگونیِ سنگ بازالت، این سنگ به مجموعهای از کانیهای پومپلئیت-اپیدوت – پرنیت – کلریت تغییر میکند. ضمن این دگرگونی و دگرسانیها، عنصر مس و سایر مواد آزاد میشوند و به طرف مناطق کم فشار حرکت میکنند. سپس مس در درون حفرهها و شکستگیهای سنگ بازالت ته نشین میشود.
همچنین بخوانید دربارۀ: کانسار مس پورفیری
بدون دیدگاه